KINDEREN EN SCHEIDING

Kinderen en scheiding

 

Voor de meeste kinderen is het heel naar als hun ouders gaan scheiden. Eigenlijk kun je stellen dat jullie niet alleen als partners, maar allemaal samen in een scheiding terecht komen. Ook al ga je scheiden, je blijft samen de ouders van jullie kind(eren).

 

Emoties van je kind op jullie scheiding

Als je kind hoort dat jullie gaan scheiden, kan het schrikken, boos, bang of verdrietig worden. Sommige kinderen voelen zich schuldig en zijn bang dat het aan hen ligt. Heel jonge kinderen begrijpen niet veel van de scheiding, maar kunnen wel veel meekrijgen van jullie emoties en daarop reageren.

Een scheiding heeft een grote invloed op het leven van je kind. Soms gaan kinderen zich anders gedragen, vragen extra aandacht of worden juist heel stil of schermen zich af. Niet altijd is gedrag zelfs duidelijk aanwijsbaar. Verschillende gemoedstoestanden kunnen extreem geuit worden en afwisselend voorkomen waardoor het kind zich in een achtbaan heen en weer voelt slingeren. Sommige kinderen worden letterlijk ziek door verlaagde weerstand van hun lichaam dat reageert op stress. Er kunnen ook dubbele gevoelens zijn: Naast het verdriet of de boosheid, lucht een scheiding ook op, bijvoorbeeld omdat er dan geen ruzies in huis meer zijn.  Dit alles kan kinderen onzeker maken.

 

Oudere kinderen kunnen zich af en toe schamen tegenover anderen. Ook hun puberteit met bijbehorende emoties en identiteitsproces geeft extra druk voor hen om om te gaan met de scheiding. Soms geeft de onverschilligheid en het gericht zijn op hen zelf in deze fase voor jullie het idee dat ‘het allemaal wel mee valt’ .

 

Voor heel veel kinderen van gescheiden ouders voelt het alsof ze in een lastige positie zitten. Ze hebben dan het gevoel dat ze moeten kiezen tussen hun ouders. Ze komen in een  loyaliteitsconflict. Dat kan weer leiden tot een laag zelfbeeld en een identiteitsprobleem. Soms maken ze zich zorgen en voelen zich verantwoordelijk voor het welzijn van (een van) de ouder(s): ‘Als ik bij mama ben, mist papa mij, en als ik bij papa ben, mist mama mij.’ Ook komen oudere kinderen wel eens in een bemiddelingsrol. In deze rol nemen ze -namens een van de ouders of namens hun jongere broer of zus- de niet bij hun horende verantwoordelijkheid op zich voor het bewaken van de harmonie.

 

Wat kun je doen?

Omdat kinderen trouw zijn aan beide ouders, is het moeilijk voor een kind als de ouders negatief over elkaar praten. Zeg dus geen nare dingen over je ex-partner, ook al ben je zelf boos of verdrietig. Geef je kind het gevoel dat het van beide ouders mag houden en stimuleer het contact met de andere ouder. Bescherm je kind door liefde en aandacht te geven. Maak geen ruzie waar je kind bij is. Straal ook non-verbaal geen negativiteit uit richting elkaar.  Je wilt altijd het beste voor de kinderen. Wat heel praktisch al kan helpen om hier ook echt naar te handelen, is de volgende vraag. Vraag jezelf en de ander soms letterlijk af: “Hoe uit zich dat bij jou”, “waar blijkt dat uit”?

 

Hoe kun je je kind nog meer steunen?

Vertel samen dat jullie gaan scheiden en wat dat voor je kind betekent. Wat er gaat veranderen en wat er hetzelfde blijft! Wees open en eerlijk tegen je kind. Je kind voelt het als er spanning tussen de boodschap en de inhoud zit, die niet klopt. Benadruk allebei dat jullie samen heel veel van het kind blijven houden. Ga niet in op jullie relatieproblemen of emoties, maar spits je toe op uitleg voor het kind zelf, die je kind ook kan begrijpen.

Probeer je emoties te beheersen, zodat je kind de ruimte krijgt om eigen gevoelens te uiten. Het mag je uiteraard raken, maar dit gesprek is er wel echt voor het kind. Houd dus in de gaten dat jullie je kind kunnen troosten of ondersteunen door begrip en probeer elkaar daar ook bij te helpen.

Geef aan dat jullie het beter willen gaan maken voor iedereen, ook voor de kinderen, omdat er bijvoorbeeld geen spanningen, boosheid of ruzies tussen jullie in het huis meer zijn. Vertel de praktische dingen bv waar je kind gaat wonen, over hoe vaak jullie allebei het kind zullen zien, als je dat al weet. Communiceer duidelijk en in het belang van je kind met elkaar en met dezelfde boodschap, zeker als je co-ouderschap aangaat. Vertel je kind meer dan eens dat het geen schuld heeft aan de scheiding.

Neem de tijd (in vervolggesprekken) om samen te onderzoeken wat de scheiding betekent voor het spelen met hun vrienden of het bezoeken van school en sportclub. Maar houd de scheiding als geheel bespreekbaar ook na het eerste gezamenlijke bericht. Breng de school, opvang en verenigingen het liefst samen op de hoogte van de veranderingen zodat kinderen ook daar open kunnen praten over de scheiding. Zoek voor je kind en voor jezelf steun bij vertrouwde personen.

Houd rekening met de gevoelens van je kind en geef het de ruimte om gevoelens te uiten. Benoem en erken de gevoelens van je kind, daarmee geef je aan dat je het kind hoort en begrijpt dat het ook voor hem/haar moeilijk is. Blijf opvoeden en grenzen stellen. Je hoeft niet heel streng te zijn, maar wel duidelijk. Ben eerlijk in het definitieve van de scheiding. Kinderen blijven hopen op een verzoening en dat maakt dat ze moeite kunnen hebben met acceptatie van jullie scheiding en toekomststappen. Ben duidelijk in wat niet meer mogelijk is. Kinderen wringen zich soms in allerlei bochten om het gezin weer bij elkaar te krijgen. Jullie helpen je kind door hier samen duidelijkheid in te scheppen voor het kind: Samen verjaardag vieren, met elkaar praten of even op bezoek komen kan, maar betekent niet dat papa en mama weer bij elkaar komen.

 

Hoe kun je rekening houden met je kind ?

Rekening houden met je kind betekent dat kinderen hun mening mogen geven en gehoord worden. Blijf als ouders samen uitleggen  wat er uiteindelijk gebeurt (en bij oudere kinderen, waarom er soms niet meegegaan kan worden in hun voorstel). Jullie beslissen samen hoe de zorg precies verdeeld wordt tussen beide ouders; of dat kinderen wel of niet beter af zijn bij de ouder van hetzelfde geslacht; of dat je kind wel of niet dwingt om te blijven slapen als je kind dat niet wilt. Als je het moeilijk vindt hier zelf duidelijk in te zijn of samen niet eens kunt worden: Zoek hulp bij een professional voordat je in een vechtscheiding tegenover elkaar komt staan wat betreft de kindafspraken. De uitspraak: ‘ik wil alleen het beste voor mijn kind’ kan alleen maar eerlijk en echt uitgevoerd worden als je in het belang van je kind, overkoepelend en niet vanuit je eigen emoties kijkt. Een professional kan je hierbij helpen om naar je eigen gedrag te kijken.

 

Probeer te kijken door de ogen van je kind ook al zijn je eigen emoties in deze fase erg op de voorgrond aanwezig. Als je merkt dat dit je moeilijk af gaat : Zoek hulp bij een coach. Je kunt daardoor leren beter regie te houden op je emoties en ze uiten en toelaten op manieren en momenten die beter zijn. Jij kunt er dan zijn om je kind te troosten.  Dat helpt je ook om de scheiding zo goed mogelijk te regelen voor je kind(eren). Voor je kinderen kan extra steun fijn zijn in de vorm van een sociaal emotionele vaardigheidstraining zoals de SOVA training met de pony. Ook bied ik een coachtraject voor kinderen waarin specifieke thema’s voor het omgaan met jullie en jullie scheiding aan bod komen. Hiermee krijgt het kind extra bagage om om te gaan met hun nieuwe leven en emoties. In dit traject worden de beide ouders (gezamenlijk of individueel ) betrokken.

Voor informatie neem gerust contact met mij op. Ik sta je graag te woord in deze fase van jullie leven.